قلعههای اسماعیلیه مجموعهای تاریخی با پیشینهای حماسی/۴
یک پژوهشگر و باستانشناس خراسانی گفت: قلعه کافران بر فراز کوهی موسوم به «کافران» در فاصله حدود یک کیلومتری شمال روستای کوچک گُرَسک در فاصله حدود ۵ کیلومتری شرق طبس مسینا و جنوبشرق روستای دُرُه واقع شده است.
رجبعلی لبافخانیکی اظهار کرد: بخشهای مختلف این قلعه نسبت به وضعیت طبیعی کوه در سطوح متفاوت قرار گرفته و حتی دیوارها از وضعیت طبیعی کوه تبعیت کرده است. وسعت قلعه کافران از قلعه مسلمانان بیشتر، اما تراکم سازههای معماری آن کمتر است.
وی اضافه کرد: مصالح ساختمانی این قلعه مانند دیگر قلعههای اسماعیلیه سنگهای لاشه با ملات گل و گچ است. مهمترین بخش قلعه دروازه ورودی و حصار دفاعی ایجاد شده در مسیر منتهی به قلعه در سمت شرق بوده که از باقی قسمتها آسیب کمتری دیده است.
این پژوهشگر خراسانی ادامه داد: بر گرد قلعه، حصاری بلند با برجها، گوشه و زوایایی به تبعیت از بافت و چگونگی بستر دیوارها بوده که بخش عمده آنها تخریب شده است. در مجاورت حصار فضاهای معماری متعددی وجود داشته که به کلی منهدم شده و در حال حاضر جزء تودههایی سنگ از آنها اثری برجای نمانده است.
لباف خانیکی خاطرنشان کرد: بر دو طرف دروازه شرقی قلعه، بخشی از حصار به ضخامت حدود ۷۰ سانتیمتر و ارتفاع چهار متر باقی مانده که میتواند نمونهای از ساختار دیوارهای قلعه باشد. در این قلعه بر خلاف قلعه مسلمانان سازههای دفاعی نسبتا کم و بیشتر گویا اقامتی بودهاند. احتمالا بر بلندای دیوارها، کنگرهها و بر فراز برجها روزنههای دید و مزغلها تعبیه شده که در جبهه شمالی معدودی برجای مانده است. در همان منطقه آثار و نشانههایی از مرمت دیوارها مشاهده میشود. فاصله این قلعه تا قلعه مسلمانان که در سمت شرقی آن واقع شده، حدود یک کیلومتر است.